Páxinas

02/06/2013

O GALEGO NA IDADE MEDIA

     As condicións sociopolíticas dadas a partir do século XII permitiron  que o galego se desenvolvese como  lingua principal para a poesía  . O noso idioma soaba en boca de trobadores en todas as cortes da Península e eran moitos poetas de fóra de Galicia os que adoptaban o galego como lingua poética. Neste período compuxéronse as Cantigas de amigo, de amor, de escarnio e de Santa María .
   O galego é a lingua de todos os galegos, sexan de clase alta ou baixa ; emprégase oralmente e tamén para todo tipo de documentos escritos desprazando pouco a pouco ao latín(actos notariais, xudiciais e administrativos, públicos e privados) .

Darío Xohán Cabana contaba este período neste fragmento do seu Romance da Lingua:

II O cantar dos trobadores

Neste extremo de Occidente
xa o falar se diferencia
do que falan en Italia,
e en Romania, e en Provenza.

Xa non podemos chamarlle
lingua latina a esta fala
e chamámoslle galego
“pra” poder diferenciala.

Toda a xente desta terra
sen ningunha distinción
fala nesta nova lingua
que é o idioma da nación.

Os clérigos aínda escriben
a antiga lingua romana,
pero o pobo non aprende
pois xa queda ben lonxana.

Alá polo mil douscentos
a lingua que hoxe falamos
escomeza a ser escrita
por poetas e notarios.

Falan en lingua galega
reis, labregos e señores
e os abades dos mosteiros,
e os soldados e os doutores.


Unha grande poesía
cántase ao son das violas
polas prazas de Santiago
por Toledo e por Lisboa.

Agres cantigas de escarnio,
doces cantigas de amores,
resplandían coma as xemas
no cantar dos trobadores.

Rei Afonso de Castela
cantaba a Santa María
coas palabras máis fermosas
que na nosa terra había.

Rei Denís de Portugal,
o amigo da agricultura,
na nosa lingua cantaba
con extremos de dozura.

Martim Códax o de Vigo,
Airas Nunes e Mendinho
dicían os seus cantares
nas terras que baña o Mińo.

Pero Meogo trobaba
ao cervo que a auga volvía,
con tan belidos dicires
que o sentido suspendían.

A luz  máis bela de Europa
desprendía Compostela
como en terras de Occitania,
de onde viña tanta estrela.

Historias de cabaleiros
e miragres de Santiago
en galego se contaban
e as fazańas dos troianos.

Ordenanzas se escribían
e crónicas e tratados,
e os acordos dos concellos
en galego eran labrados. 




Ilustración de Pepe Carreiro  en Historia da lingua galega

______________________________




Versión do romance musicada polo grupo A Quenlla





0 comentarios:

Enviar um comentário